Gayrimenkul Geliştirme & Hukuk 7 dk okuma

İmar Hakkı (Emsal) Transferi Nedir? Kullanılamayan İnşaat Hakkı Satılabilir Mi?

Sit alanlarında, kentsel dönüşüm bölgelerinde veya kamu donatı (park, okul, yol) alanlarında kalan kısıtlı parsellerin inşaat haklarının başka bir parsele aktarılması: İmar Hakkı Aktarımı (Transfer of Development Rights).

İmar Hakkı Emsal Transferi

İçindekiler

1. İmar Hakkı Transferi (TDR) Nedir?

Uluslararası şehir planlama literatüründe Transfer of Development Rights (TDR) olarak bilinen İmar Hakkı Aktarımı (Emsal Transferi); imar planı kararları veya koruma statüleri nedeniyle üzerinde yapılaşma izni verilmeyen (veya kısıtlanan) bir parselin inşaat hakkının, değer tespiti yapılarak imar planıyla belirlenen başka bir gelişme alanındaki parsele taşınmasıdır.

Bu yöntem sayesinde belediyeler bütçelerinden milyarlarca liralık kamulaştırma bedeli ödemeden park, yeşil alan ve okul arazilerini kamuya kazandırırken; mülk sahipleri de yıllarca süren "hukuki el atma" davalarıyla uğraşmadan mülkiyet haklarının ekonomik karşılığını alabilmektedir.

2. Verici Parsel ve Alıcı Parsel Mekanizması Nasıl İşler?

  • Gönderen (Verici) Alan: Arkeolojik/doğal sit alanı, tescilli kültür varlığı parseli, dere yapı yaklaşma sınırı veya imar planında DOP kesintisiyle çözülemeyen kamu hizmet alanında kalan kısıtlı parseldir.
  • Alıcı (Gelişme) Alan: Nazım ve uygulama imar planlarında altyapısı ve ulaşım kapasitesi yüksek yoğunluğu kaldırmaya uygun olarak belirlenen transfer bölgesidir.
  • Değer Eşitleme: Verici parseldeki 1 m² inşaat hakkı ile alıcı parseldeki 1 m² inşaat hakkının ekonomik değeri aynı olmayabileceği için, SPK değerleme katsayısı üzerinden değer bazlı metrekare dönüşümü yapılır.
🧮

Emsal (KAKS) & İnşaat Hakkı Hesaplayıcı

Parselinizin emsal değerine göre üretilebilecek net ve brüt inşaat alanını hemen hesaplayın.

Hesaplama Aracını Kullan ➔

3. 2026 Mevzuatında Emsal Transferi Uygulama Alanları

Türkiye'de imar hakkı transferi; 6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli alanlarda, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki sit alanlarında ve büyükşehir belediyelerinin plan notlarıyla tanımladığı "kamuya bedelsiz terk karşılığı emsal transferi" uygulamalarında aktif olarak kullanılmaktadır. Ayrıca 2026 imar mevzuatı reform gündeminde, uzun yıllardır kamulaştırılamayan donatı parsellerinin sertifikalı imar hakkı aktarımıyla çözülmesi süreci genişletilmiştir.