Kentsel Dönüşüm ve Rezerv Alanlar: Hayat Kurtaran Planlama

Kentsel dönüşüm kavramı (Urban Regeneration), kamuoyunda çoğunlukla sadece eski binaların yıkılıp yerine yenilerinin yapıldığı müteahhitlik faaliyeti olarak algılanır. Oysa gerçekte kentsel dönüşüm, özellikle Türkiye gibi aktif deprem kuşakları üzerindeki coğrafyalar için, can güvenliğini sağlamayı hedefleyen, tüm altyapı, ulaşım, sosyal donatı (okullar, hastaneler, parklar) ve demografik verilerin sil baştan kurgulandığı makro bir mekânsal mühendislik sürecidir.

"Kentsel dönüşüm bir binanın yenilenmesi değil; bir mahallenin sosyolojisinin, ekonomisinin ve afet direncinin 21. yüzyıl kalite standartlarına kavuşturulmasıdır."

6306 Sayılı Kanun ve Riskli Alanlar

6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun", zemin yapısı sıvılaşma veya fay hattı tehlikesi arz eden veya üzerindeki yapıların çoğunluğu ruhsatsız ve can güvenliği tehdidi oluşturan bölgeleri Riskli Alan ilan ederek özel planlama yetkileri tanımlar.

Rezerv Yapı Alanı ve Yoğunluk Transferi

Tarihi veya aşırı sıkışık bir mahallede sokakları genişletmek ve donatı alanı ayırmak yerinde dönüşümle mümkün olmayabilir. Bu aşamada devreye Rezerv Yapı Alanı girer. Kentin çeperindeki güvenli arazilerde modern konutlar inşa edilerek nüfusun bir kısmı bu alanlara transfer edilir; eski bölge ise park, okul ve meydanlarla nefes alan düşük yoğunluklu bir kentsel vahaya dönüştürülür.

Şerefiye Dayalı Matematiksel Uzlaşma Modeli

Kentsel dönüşümün başarısı adalete dayanır. Hak sahiplerinin yeni projeden hangi katı ve hangi daireyi alacağı, keyfi kararlarla değil; güneş alımı, kat kotu, manzara ve yol cephesi gibi 40'tan fazla parametrenin puanlandığı Şerefiye Dağıtım Modelleri ile belirlenmelidir.